<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X10n0256"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 256 圆觉经略疏序注</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 256 圆觉经略疏序注</title> <author>宋 如山注</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>AI</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">10</idno>.<idno type="no">256</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-07-18 21:29:46 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">圆觉经略疏序注</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Punctuated draft text as provided by GJ.cool AI auto punctuation engine</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，古籍酷 AI 自动标点引擎提供新式标点初稿</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>AI 标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00562"> <charName>CBETA CHARACTER CB00562</charName> <mapping cb:dec="983602" type="PUA">U+F0232</mapping> <mapping type="unicode">U+47FD</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疏</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(梳-木)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04590"> <charName>CBETA CHARACTER CB04590</charName> <mapping cb:dec="987630" type="PUA">U+F11EE</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7F64</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@(企-止))/弟]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15210"> <charName>CBETA CHARACTER CB15210</charName> <mapping cb:dec="998250" type="PUA">U+F3B6A</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>恢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[恹-厌+火]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-12-07T13:35:14"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X10.0256.0435c" n="0435c"/> <lb ed="X" n="0435c01"/> <lb ed="X" n="0435c02"/><cb:docNumber>No. 256</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0435c03"/><lb ed="R015" n="0929a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>大方廣圆觉修多罗了義经略疏註序</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0435c04"/> <lb ed="X" n="0435c05"/><lb ed="R015" n="0929a02"/><byline cb:type="other">唐<name role="" type="person">终南山</name><name role="" type="person">草堂寺</name>沙门 宗密 述</byline> <lb ed="X" n="0435c06"/><lb ed="R015" n="0929a03"/><byline cb:type="author">龙沙章江禅院沙门如山註序</byline> <lb ed="X" n="0435c07"/><lb ed="R015" n="0929a04"/><cb:div><p xml:id="pX10p0435c0701"><note place="inline">禅师讳宗密，西川果州人。业儒，登进士，尝于遂州庠为学。时道圆和尙从成都来，因 <lb ed="X" n="0435c08"/><lb ed="R015" n="0929a05"/>缘会合，遂礼圆禅师出家落发。</note></p> <lb ed="X" n="0435c09"/><lb ed="R015" n="0929a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435c0901">元享利贞，乾之德也，始于一气；常乐我净，<persName>佛</persName>之德也， <lb ed="X" n="0435c10"/><lb ed="R015" n="0929a07"/>本乎一心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435c1005" cb:place="inline"><note place="inline">元者，始也。亨者，通也。利者，和也。贞者，正也。此乾之四德，始于一气，即天地根本之元气也。 <lb ed="X" n="0435c11"/><lb ed="R015" n="0929a08"/>先擧儒学，以显至觉之理，故曰常乐我净。常者，非变易。乐者，出苦道。我者，圣所依。净者，離垢染。此<persName>佛</persName>之四德，本 <lb ed="X" n="0435c12"/><lb ed="R015" n="0929a09"/>乎一心，即诸<persName>佛</persName>本觉之妙心也。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435c1213" cb:place="inline">专一气而致柔，修一心而成道。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435c1225" cb:place="inline"><note place="inline">精持一气， <lb ed="X" n="0435c13"/><lb ed="R015" n="0929a10"/>柔顺应物，修明一心，道无不备。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435c1313" cb:place="inline">心也者，冲虚妙粹，炳焕灵明，无去无 <lb ed="X" n="0435c14"/><lb ed="R015" n="0929a11"/>来，冥通三际，非中非外，洞彻十方。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435c1414" cb:place="inline"><note place="inline">竖通横通，唯是一心，岂去来中外之 <lb ed="X" n="0435c15"/><lb ed="R015" n="0929a12"/>有乎？</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435c1503" cb:place="inline">不灭不生，岂四山之可害？離性離相，奚五色之能 <lb ed="X" n="0435c16"/><lb ed="R015" n="0929a13"/>盲？</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435c1602" cb:place="inline"><note place="inline">四山，即生老病死也。生灭既尽，诸<persName>佛</persName>现前，有何物而可害乎。性相双離，实无一法可当情，岂五色能盲正 <lb ed="X" n="0435c17"/><lb ed="R015" n="0929a14"/>见乎。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435c1703" cb:place="inline">处生死流，骊珠独耀于沧海。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435c1714" cb:place="inline"><note place="inline">此约菩萨悲愿度生，曰真如不昧，善入生 <lb ed="X" n="0435c18"/><lb ed="R015" n="0929a15"/>死，故能展照，如骊龙颔下珠，而独耀于沧溟耳。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435c1819" cb:place="inline">踞涅槃岸，桂轮孤朗于碧天。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0435c19"/><lb ed="R015" n="0929a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435c1901"><note place="inline">此约常住四圣涅槃，自性淸净，如明月孤朗于碧天，高超彼岸。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435c1925" cb:place="inline">大矣哉，万法资始也。 <lb ed="X" n="0435c20"/><lb ed="R015" n="0929a17"/>万法虚伪，缘会而生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435c2009" cb:place="inline"><note place="inline">周易云：大哉乾元，万物资始。此明万法所启始，相资取于一心。 <lb ed="X" n="0435c21"/><lb ed="R015" n="0929a18"/>法本不实，皆以外缘会合而生。故论中云：未有一法不从因缘生也。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435c2127" cb:place="inline">生法本无，一切唯 <lb ed="X" n="0435c22"/><lb ed="R015" n="0929b01"/>识。识如幻梦，但是一心。心寂而知，目之圆觉。弥满淸 <lb ed="X" n="0435c23"/><lb ed="R015" n="0929b02"/>净，中不容他。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435c2306" cb:place="inline"><note place="inline">此明法从识尘而生，所生不实，故曰幻梦。若能寂而常照，则照用无边，故曰弥 <lb ed="X" n="0435c24"/><lb ed="R015" n="0929b03"/>满。如楞严经云：无漏淸净，云何是中更容他物？</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435c2419" cb:place="inline">故德用无边，皆同一性。性起 <pb ed="X" xml:id="X10.0256.0436a" n="0436a"/> <lb ed="X" n="0436a01"/><lb ed="R015" n="0929b04"/>为相，境智历然。相得性融，身心廓尔。方之海印，越彼 <lb ed="X" n="0436a02"/><lb ed="R015" n="0929b05"/>太虚。恢<g ref="#CB15210">恢</g>焉，晃晃焉，迥出思议之表也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a0216" cb:place="inline"><note place="inline">德用滋彰，无边妙应。以至 <lb ed="X" n="0436a03"/><lb ed="R015" n="0929b06"/>境相身心，俱时廓彻，如海澄停。用一法即之，故超出太虚思议之表。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a0327" cb:place="inline">我<persName>佛</persName>证此，愍物迷 <lb ed="X" n="0436a04"/><lb ed="R015" n="0929b07"/>之。再歎奇哉，三思大事。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a0410" cb:place="inline"><note place="inline">花严？出现品云：<persName>佛</persName>子奇哉！无一众生不具有<persName>如来</persName>智慧，但 <lb ed="X" n="0436a05"/><lb ed="R015" n="0929b08"/>以妄想执著而不证得。于是三七日思惟，以此大事因缘故，出现于世间耳。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a0530" cb:place="inline">既全十力，能 <lb ed="X" n="0436a06"/><lb ed="R015" n="0929b09"/>摧树下魔军。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a0606" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>初成道，于菩提树下降魔军</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a0618" cb:place="inline">爰起四心，欲示宅中宝 <lb ed="X" n="0436a07"/><lb ed="R015" n="0929b10"/>藏。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a0702" cb:place="inline"><note place="inline">起此慈悲喜捨四心，指示各人自家宝藏。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a0718" cb:place="inline">然迷头捨父，悟有易难。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a0727" cb:place="inline"><note place="inline">楞严经云， <lb ed="X" n="0436a08"/><lb ed="R015" n="0929b11"/>演若达多，以镜照面，嗔责<anchor xml:id="nkr_note_add_0436a0801" n="0436a0801"/><anchor xml:id="beg0436a0801" n="0436a0801"/>己<anchor xml:id="end0436a0801"/>头，不见面目，而乃狂走。法花经云，穷子捨父逃逝。若夫达多，狂性自歇，歇即菩提， <lb ed="X" n="0436a09"/><lb ed="R015" n="0929b12"/>是悟之易。穷子还家，劣心犹在，且令除粪，是悟之难。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a0921" cb:place="inline">故仙苑觉场，教兴顿渐。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a0930" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>于 <lb ed="X" n="0436a10"/><lb ed="R015" n="0929b13"/><name role="" type="person">鹿野苑</name>古仙住处，说四谛十二缘，名渐教。阿兰若菩提场中，说花严，顿教。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a1029" cb:place="inline">渐设五时之异， <lb ed="X" n="0436a11"/><lb ed="R015" n="0929b14"/>空有迭彰；顿无二谛之殊，幽灵绝待。今此经者，顿之 <lb ed="X" n="0436a12"/><lb ed="R015" n="0929b15"/>类欤？</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a1203" cb:place="inline"><note place="inline">初时<persName>佛</persName>成道後，说小乘阿含等经，名有部教。二时破遍计执，唯谈般若，名空宗教。三时说境空心有 <lb ed="X" n="0436a13"/><lb ed="R015" n="0929b16"/>深密等经，名中道教。四时会权入实，说法花经，名同归教。五时涅槃会上，直指众生定当作<persName>佛</persName>，名常住教。渐异 <lb ed="X" n="0436a14"/><lb ed="R015" n="0929b17"/>者，于前空有中，<anchor xml:id="nkr_note_add_0436a1401" n="0436a1401"/><anchor xml:id="beg0436a1401" n="0436a1401"/>已<anchor xml:id="end0436a1401"/>明真俗二谛更迭互彰，今当双非。顿入禅那，观幽邃灵妙之心，绝二边对待之法，故<persName>佛</persName>判为 <lb ed="X" n="0436a15"/><lb ed="R015" n="0929b18"/>顿教大乘。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a1505" cb:place="inline">故<persName>如来</persName>入寂光土，凡圣一源，现受用身，主伴同 <lb ed="X" n="0436a16"/><lb ed="R015" n="0930a01"/>会。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a1602" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>入大光明藏，即众生淸净觉地，现勝应身，与十二大士同住平等法会，故曰主伴。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a1634" cb:place="inline">曼殊大 <lb ed="X" n="0436a17"/><lb ed="R015" n="0930a02"/>士创问本起之因，薄伽至尊首提究竟之果。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a1718" cb:place="inline"><note place="inline">此言极证之果， <lb ed="X" n="0436a18"/><lb ed="R015" n="0930a03"/>即无上法王，有大陀罗尼门，名为圆觉也。文殊师利是文殊，薄伽婆是<persName>世尊</persName>，皆梵语也。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a1834" cb:place="inline">照斯真体， <lb ed="X" n="0436a19"/><lb ed="R015" n="0930a04"/>灭彼梦形，知无我人，谁受轮转？</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a1913" cb:place="inline"><note place="inline">照此淸净觉相，悟彼无明非实，如梦中人， <lb ed="X" n="0436a20"/><lb ed="R015" n="0930a05"/>及至于醒，了无所得，故云灭也。了知无我无人，更有谁受生死。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a2025" cb:place="inline">种种幻化，生于觉心， <lb ed="X" n="0436a21"/><lb ed="R015" n="0930a06"/>幻尽觉圆，心通法遍。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a2109" cb:place="inline"><note place="inline">離幻即觉，便得无方淸净，故曰心通。乃至陀罗尼门遍满法界， <lb ed="X" n="0436a22"/><lb ed="R015" n="0930a07"/>故曰法遍。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a2205" cb:place="inline">心本是<persName>佛</persName>，由念起而漂沉；岸实不移，因舟行而 <lb ed="X" n="0436a23"/><lb ed="R015" n="0930a08"/>骛骤。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a2303" cb:place="inline"><note place="inline">注见本经</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a2307" cb:place="inline">顿除妄宰，空不生花；渐竭爱源，金无重矿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0436a24"/><lb ed="R015" n="0930a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436a2401"><note place="inline">妄幻为<anchor xml:id="nkr_note_add_0436a2401" n="0436a2401"/><anchor xml:id="beg0436a2401" n="0436a2401"/>己<anchor xml:id="end0436a2401"/>主宰，若能顿除，则华从空灭，爱根当断，其源自然渐净，则如矿成金，不复为矿。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436a2435" cb:place="inline">理绝修 <pb ed="X" xml:id="X10.0256.0436b" n="0436b"/> <lb ed="X" n="0436b01"/><lb ed="R015" n="0930a10"/>证，智似阶差。觉前前非，名後後位。况妄忘起灭，德等 <lb ed="X" n="0436b02"/><lb ed="R015" n="0930a11"/>圆明者焉。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b0205" cb:place="inline"><note place="inline">至理不假修为，若起智断惑求证，是未达平等自性，便显差别。若觉悟前非，便彰未来果 <lb ed="X" n="0436b03"/><lb ed="R015" n="0930a12"/>位，何况了忘起灭之妄，是即圆明者焉。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b0316" cb:place="inline">然出厩良驹，<anchor xml:id="nkr_note_add_0436b0301" n="0436b0301"/><anchor xml:id="beg0436b0301" n="0436b0301"/>已<anchor xml:id="end0436b0301"/>摇鞭影。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b0325" cb:place="inline"><note place="inline">上根入觉，不假 <lb ed="X" n="0436b04"/><lb ed="R015" n="0930a13"/>方便，如良马见鞭影而行。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b0411" cb:place="inline">埋尘大宝，须设治方。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b0419" cb:place="inline"><note place="inline">偝觉众生，不知自<anchor xml:id="nkr_note_add_0436b0401" n="0436b0401"/><anchor xml:id="beg0436b0401" n="0436b0401"/>己<anchor xml:id="end0436b0401"/>宝珠，埋在烦恼 <lb ed="X" n="0436b05"/><lb ed="R015" n="0930a14"/>尘中，必假修行治法。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b0509" cb:place="inline">故三观澄明，真假俱入。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b0518" cb:place="inline"><note place="inline">入圆觉者非一路，循性差别，当有三 <lb ed="X" n="0436b06"/><lb ed="R015" n="0930a15"/>种，谓真、假、俱也。真入，谓泯相澄神观，即奢摩他也。假入，谓起幻消尘观，即三摩钵提也。俱入，谓非真非假、亦真 <lb ed="X" n="0436b07"/><lb ed="R015" n="0930a16"/>亦假，即绝待灵心观，即禅那也。此观是疏中说。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b0719" cb:place="inline">诸轮绮互，单复圆修。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b0727" cb:place="inline"><note place="inline">圆觉本无可修， <lb ed="X" n="0436b08"/><lb ed="R015" n="0930a17"/>以众生依于未觉，故假幻力修习二十五种净轮，摧碾业惑，犹如锦绮五綵交互。单修前三观，复修二十一观， <lb ed="X" n="0436b09"/><lb ed="R015" n="0930a18"/>绞络褈叠。圆修後圆合一观，故云单复圆修也。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b0919" cb:place="inline">四相潜神，非觉违拒。四病出 <lb ed="X" n="0436b10"/><lb ed="R015" n="0930b01"/>体，心花发明。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b1006" cb:place="inline"><note place="inline">我、人、众生、寿者，潜伏于藏识中，由此不能入觉非觉性，障拒诸能入者，四病即 <lb ed="X" n="0436b11"/><lb ed="R015" n="0930b02"/>作止任灭。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b1105" cb:place="inline">复令长中下期。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b1111" cb:place="inline"><note place="inline">注见本经</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b1115" cb:place="inline">克念摄念而加行。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b1122" cb:place="inline"><note place="inline">三期正念忏悔， <lb ed="X" n="0436b12"/><lb ed="R015" n="0930b03"/>曰克念。过三七日後，更不忏悔，一向摄念，再修三观，是为加行。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b1225" cb:place="inline">别遍互习，业障惑障 <lb ed="X" n="0436b13"/><lb ed="R015" n="0930b04"/>而消亡。成就慧身，静极觉遍，百千世界，<persName>佛</persName>境现前。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b1320" cb:place="inline"><note place="inline">三期 <lb ed="X" n="0436b14"/><lb ed="R015" n="0930b05"/>後别习三观，非彼所闻，终不可取。遍习，谓遍修三种互习。谓此观未得，复习彼观，以此消灭诸障，渐次修证，成 <lb ed="X" n="0436b15"/><lb ed="R015" n="0930b06"/>就慧身，静极觉遍，从于一身至百千世界耳。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b1518" cb:place="inline">是以闻五种名，超刹宝施福； <lb ed="X" n="0436b16"/><lb ed="R015" n="0930b07"/>说半偈義，勝河沙小乘。实由无法不持，无機不被者 <lb ed="X" n="0436b17"/><lb ed="R015" n="0930b08"/>也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b1702" cb:place="inline"><note place="inline">是经名云方廣五种名字。若能闻持，勝以积宝佈施，教百恒河沙众生得罗汉果。不如宣说此经半偈陀 <lb ed="X" n="0436b18"/><lb ed="R015" n="0930b09"/>罗尼门，能总持顿渐修法，巧被三機，无不圆摄。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b1819" cb:place="inline">噫！巴歌和众，似量腾于猿心； <lb ed="X" n="0436b19"/><lb ed="R015" n="0930b10"/>雪曲应稀，了義匿于龙藏。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b1911" cb:place="inline"><note place="inline">郢中歌曰：巴歌，下曲名也。和者甚众，喩小乘易于随 <lb ed="X" n="0436b20"/><lb ed="R015" n="0930b11"/>顺。教中以悟性为真量，求悟者为比量，以比量所证之法，具似量心，一向名邈，如猿心腾跃，或上或下也。阳春 <lb ed="X" n="0436b21"/><lb ed="R015" n="0930b12"/>白雪，高曲名也。和者弥寡，喩大乘讲演，应者稀少，遂致了義之教，隐匿于龙藏之间。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b2133" cb:place="inline">宗密髫专 <lb ed="X" n="0436b22"/><lb ed="R015" n="0930b13"/>鲁诰，冠讨竺坟，俱溺筌<g ref="#CB04590">罤</g>，唯味糟粕。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b2215" cb:place="inline"><note place="inline">束发时习鲁国仲尼之诰，弱冠 <lb ed="X" n="0436b23"/><lb ed="R015" n="0930b14"/>後究竺土瞿昙之文。今双迷鲁竺之书，是不获鱼兔，徒溺筌<g ref="#CB04590">罤</g>。齐桓公读书堂上，有斫轮者告曰：公所读者，古 <lb ed="X" n="0436b24"/><lb ed="R015" n="0930b15"/>人糟粕也。谓不得真醇之味。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436b2412" cb:place="inline">幸于涪上，针芥相投。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436b2420" cb:place="inline"><note place="inline">涪音浮，在遂州涪江西岸。时师 <pb ed="X" xml:id="X10.0256.0436c" n="0436c"/> <lb ed="X" n="0436c01"/><lb ed="R015" n="0930b16"/>年二十五岁，因谒道圆问法契，心如芥子，投于针锋。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436c0121" cb:place="inline">禅遇南宗，教逢斯典。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436c0129" cb:place="inline"><note place="inline">注见前序</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0436c02"/><lb ed="R015" n="0930b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436c0201">一言之下，心地开通；一轴之中，義天朗耀。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436c0217" cb:place="inline"><note place="inline">师初受经，读至首卷 <lb ed="X" n="0436c03"/><lb ed="R015" n="0930b18"/>普眼章中深悟幻灭等文，可谓一轴之中，<anchor xml:id="nkr_note_add_0436c0301" n="0436c0301"/><anchor xml:id="beg0436c0301" n="0436c0301"/>已<anchor xml:id="end0436c0301"/>明義谛。况复领本师一言印可之下，自此启钥开关，心通法遍，大 <lb ed="X" n="0436c04"/><lb ed="R015" n="0931a01"/>弘圆教无疑矣。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436c0407" cb:place="inline">顷以道非常，道诸行无常，今知心是<persName>佛</persName>，心定 <lb ed="X" n="0436c05"/><lb ed="R015" n="0931a02"/>当作<persName>佛</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436c0504" cb:place="inline"><note place="inline">向以筌<g ref="#CB04590">罤</g>之学，非是真常不变之道，乃是无常起灭之行。今会妄显真，即心是<persName>佛</persName>。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436c0535" cb:place="inline">然 <lb ed="X" n="0436c06"/><lb ed="R015" n="0931a03"/><persName>佛</persName>称种智，修假多闻，故复行诣百城，坐探群籍。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436c0619" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>称一切 <lb ed="X" n="0436c07"/><lb ed="R015" n="0931a04"/>种智。修此智者，须假多闻，意在廣资闻见。如善财历百馀城，遍参知识。因往谒荆南唯忠禅师，忠曰：传教人也， <lb ed="X" n="0436c08"/><lb ed="R015" n="0931a05"/>当宜导于帝都耳。复见洛阳照禅师，照曰：菩萨人也，益我为友。以至辗转参请，然後止<name role="" type="person">终南山</name>。智炬等誓不下 <lb ed="X" n="0436c09"/><lb ed="R015" n="0931a06"/>山，遍览藏经三年，终日坐探群籍。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436c0914" cb:place="inline">讲虽滥泰，学且师安。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436c0922" cb:place="inline"><note place="inline">昔有蒲城泰法师，不听而 <lb ed="X" n="0436c10"/><lb ed="R015" n="0931a07"/>讲。圭峰襄阳，因得淸凉国师花严疏抄。自欣所遇，未尝习听，一览而讲。元和五年，就襄阳初讲一遍。下至东都， <lb ed="X" n="0436c11"/><lb ed="R015" n="0931a08"/>再启法席。自愧贤愚有异，故云滥泰。襄阳道安法师，当代宗匠也。人皆曰：学不师安，義不中难。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436c1137" cb:place="inline">叨沐犹 <lb ed="X" n="0436c12"/><lb ed="R015" n="0931a09"/>吾之纳，谬当真子之印。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436c1210" cb:place="inline"><note place="inline">东都讲次，有门人泰恭，断臂庆法。留守具申，乞取问花严 <lb ed="X" n="0436c13"/><lb ed="R015" n="0931a10"/>门下，实有此讲人否。时圭峰未见淸凉疏主，恐失招承，遂遣人持书，遥叙门人之礼，讲非孟浪，有所悟由云云。 <lb ed="X" n="0436c14"/><lb ed="R015" n="0931a11"/>淸凉答书云：领入教旨趣，悽然心纳。吾自讲以来，或面言心受，辗转分照，盈乎异域。然伯牙绝絃，仲尼倾盖，亦 <lb ed="X" n="0436c15"/><lb ed="R015" n="0931a12"/>籍形声。矧乎不面而传，意犹吾心未之有耶。非凭圣力，必假夙因，当自慰尔。轮王真子，可为喩也。倘或一面，印 <lb ed="X" n="0436c16"/><lb ed="R015" n="0931a13"/>所悬解，复何加焉。真子者，花严十地菩萨受位喩。轮王千子，取正后所生，方受灌顶也。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436c1634" cb:place="inline">再逢亲友， <lb ed="X" n="0436c17"/><lb ed="R015" n="0931a14"/>弥感<persName>佛</persName>恩。久慨孤贫，将陈法施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436c1713" cb:place="inline"><note place="inline">法花云：譬如有人至亲友家，指示衣珠，常 <lb ed="X" n="0436c18"/><lb ed="R015" n="0931a15"/>得如意。亲友即<persName>佛</persName>也。故圆师曰：此经诸<persName>佛</persName>授汝，与夫诸师传授，皆喩亲友。圭峰云：观今之事，可验夙因。定知前 <lb ed="X" n="0436c19"/><lb ed="R015" n="0931a16"/>生曾承慈诲，今日复闻，故云再耳。以此知恩报恩，常歎无道学益人，无法财济用，得非孤贫乎？将陈资生之檀， <lb ed="X" n="0436c20"/><lb ed="R015" n="0931a17"/>著述<anchor xml:id="nkr_note_add_0436c2001" n="0436c2001"/><anchor xml:id="beg0436c2001" n="0436c2001"/>已<anchor xml:id="end0436c2001"/>下名教。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436c2007" cb:place="inline">採集般若，纶贯花严，提挈毘尼，发明唯识。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436c2023" cb:place="inline"><note place="inline">元和 <lb ed="X" n="0436c21"/><lb ed="R015" n="0931a18"/>十四年于<name role="" type="person">兴福寺</name>採集无著、天亲二论，大雲肇公疏註，纂成金刚经一疏一钞。长庆二年在豐德寺取花严经 <lb ed="X" n="0436c22"/><lb ed="R015" n="0931b01"/>大<g ref="#CB00562">疏</g>中要切者，纶次贯穿一经，勒成五卷，题曰花严纶贯毘尼五部律乘。辞繁義廣，难资捡刺，遂挈出合用之 <lb ed="X" n="0436c23"/><lb ed="R015" n="0931b02"/>文，集成三卷。于上都得寿寺撰成唯识疏二卷，故曰发明。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0436c2323" cb:place="inline">然医方万品，宜选对治； <lb ed="X" n="0436c24"/><lb ed="R015" n="0931b03"/>海宝千般，先求如意。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0436c2409" cb:place="inline"><note place="inline">医方虽有万品，宜取对治其病，则众方皆非。海宝虽有多般，但 <pb ed="X" xml:id="X10.0256.0437a" n="0437a"/> <lb ed="X" n="0437a01"/><lb ed="R015" n="0931b04"/>取如意之珠，则众宝皆备。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0437a0111" cb:place="inline">观夫文富義博，诚让杂花，指体投機，无 <lb ed="X" n="0437a02"/><lb ed="R015" n="0931b05"/>偕圆觉。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0437a0204" cb:place="inline"><note place="inline">花严经上中下本，各有无数偈品，与涅槃等经，指为杂花。若直指妙穷之体，唯投最上之機，无 <lb ed="X" n="0437a03"/><lb ed="R015" n="0931b06"/>如圆觉，顿入<persName>佛</persName>境。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0437a0308" cb:place="inline">故参详诸论，反复百家，以利其器，方为疏 <lb ed="X" n="0437a04"/><lb ed="R015" n="0931b07"/>解。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0437a0402" cb:place="inline"><note place="inline">先明起信、唯识、智度、瑜伽等论，後览<name role="" type="person">报国寺</name>唯悫法师疏一卷、先天寺悟实禅师疏二卷、<name role="" type="person">荐福寺</name>坚志法 <lb ed="X" n="0437a05"/><lb ed="R015" n="0931b08"/>师疏四卷、海藏寺道诠法师疏三卷，反复推穷，互明得失。工欲善其事，必先利其器，方可为之疏解。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0437a0539" cb:place="inline">冥心 <lb ed="X" n="0437a06"/><lb ed="R015" n="0931b09"/>圣旨，极思研精，義备性相，禅兼顿渐，勒成三卷。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0437a0619" cb:place="inline"><note place="inline">大疏</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0437a0621" cb:place="inline">以 <lb ed="X" n="0437a07"/><lb ed="R015" n="0931b10"/>传强学。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0437a0704" cb:place="inline"><note place="inline">冥会真心，契合圣旨。复能极尽神思，研穷精要。合宜之義，备乎性相两宗。禅那之门，兼于顿渐 <lb ed="X" n="0437a08"/><lb ed="R015" n="0931b11"/>二教。约成大疏法義，廣开传付上根。强学流通，慧种无穷。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0437a0823" cb:place="inline">然上中下品，根欲性殊， <lb ed="X" n="0437a09"/><lb ed="R015" n="0931b12"/>令将法彼曲成，从其易简，更搜精要，直注本经。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0437a0919" cb:place="inline"><note place="inline">上根欲其 <lb ed="X" n="0437a10"/><lb ed="R015" n="0931b13"/>廣而厌其略，中根在乎廣略之间，下根可知矣。以其本性差殊，亦只随機圆摄。今将略疏，取法天地易简之道， <lb ed="X" n="0437a11"/><lb ed="R015" n="0931b14"/>委曲成就万物之理。盖乾以易知，坤以简能，大造发育，皆从易简，各得其宜。故圭峰复于廣疏中，搜其精要之 <lb ed="X" n="0437a12"/><lb ed="R015" n="0931b15"/>文，直笺注于本经之下，成略<g ref="#CB00562">疏</g>二卷。以对廣得名，故云略也。</note></p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0437a1224" cb:place="inline">庶即事即心，日益日 <lb ed="X" n="0437a13"/><lb ed="R015" n="0931b16"/>损者矣。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0437a1304" cb:place="inline"><note place="inline">有学而无道，即事者也。有道而无学，即心者也。即事之心，益日损而万行交歎。即心之事，损日 <lb ed="X" n="0437a14"/><lb ed="R015" n="0931b17"/>益而千圣同归。庶幾为学为道，损益兼之。如山学业荒芜，略明圭峰之意。苟能游泳乎损益之外，俯仰乎道学 <lb ed="X" n="0437a15"/><lb ed="R015" n="0931b18"/>之问，同于得者未尝得之，同于失者未尝失之。既能忘得失之所同，予亦如斯文未丧者也。</note></p></cb:div></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0436a0801" to="#end0436a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0436a1401" to="#end0436a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0436a2401" to="#end0436a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0436b0301" to="#end0436b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0436b0401" to="#end0436b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0436c0301" to="#end0436c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0436c2001" to="#end0436c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0436a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436a0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0436a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0436a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436a2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0436b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0436b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436b0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0436c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0436c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>